De New York Times schrijft deze week over een uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof. Het betreft een zaak tussen twee medische instituten met briljante namen (de Mayo Clinic en Prometheus Laboratories), en in de argumentatie refereert het hof aan Einstein. Dat moet wel leuk zijn.

De zaak is als volgt:

• Prometheus deed onderzoek naar de werking van een bepaald medicijn. Daarbij vonden ze een verband tussen werkzaamheid en de concentratie van een stofje in het bloed.
• Prometheus schreef dit netjes op, vroeg er patent op aan en verkocht de methode aan artsen.
• De Mayo Clinic ontwikkelde een gelijkvormige, maar net iets andere, methode.
• Prometheus klaagde de Mayo Clinic aan wegens inbreuk op hun patent.

De beslissing van het hooggerechtshof is interessant en geruststellend: niet alleen maakt de Mayo Clinic geen inbreuk op het patent, het patent zelf mag niet eens worden toegekend. Prometheus’ beschrijving van een correlatie tussen de werkzame stof en bloedwaarden ziet het hof als een natuurwet, en natuurwetten, zegt het, zijn niet patenteerbaar.

Einstein, we assume, could not have patented his famous law by claiming a process consisting of simply telling linear accelerator operators to refer to the law to determine how much energy an amount of mass has produced (or vice versa).

Prometheus is het hier natuurlijk niet mee eens, en roept dat zonder bescherming van deze patenten bedrijven niet meer zullen willen innoveren (want waarom zou je, als het je geen geld oplevert?) maar het hof wil een grens trekken:

On the one hand, the promise of exclusive rights provides monetary incentives that lead to creation, invention and discovery […] On the other hand, that very exclusivity can impede the flow of information that might permit, indeed spur, invention.

Oftewel, de natuurwetten blijven voor ons allemaal, zodat we er allemaal op verder kunnen bouwen. Dat is toch wel prettig. Kunnen we onze kinderen nog de wetten van Newton blijven uitleggen zonder problemen te krijgen met zijn erfgenamen.

Twee artikelen met een verschillende blik op de kloof tussen alfa’s en beta’s. De eerste komt van een wetenschapsgeschiedenisblog en gaat gedeeltelijk over een artikel in Gawker dat gaat over een artikel in de New York Times. Bent u er nog? Geen nood. Om even heel kort de voor mij interessantste onderdelen te parafraseren:

De New York Times (NYT voor vrienden) heeft een onderdeel “Style”, waar ze stukjes schrijven over hippe hoogopgeleide rijke witte mensen in New York. In het artikel in kwestie zijn de hippe hoogopgeleide mensen een boekenclub die samen zuipen en praten over Literatuur, en fysiek aantrekkelijk zijn. Dat laatste wordt nog versterkt door het eerste (het is immers niet voetbalwedstrijdzuipen maar intellectueel zuipen) en tweede.

Waarom, bewenen de wetenschapshistorici vervolgens, schrijft de NYT dat nou nooit eens over een journal club van een groepje beta’s? Omdat hippe sexy semi-intellectuelen niet voor de lol over beta-dingen gaan zwammen.

Dat is iets redelijk nieuws, trouwens. De pretentieuze leesclubjes van de 18e eeuw deden ook samen wetenschappelijke experimenten. Maar de wetenschap is te ver gespecialiseerd - op de universiteit gaat het gros van de leesgroepen niet per instituut (“natuurkunde”, “scheikunde”), maar per deelonderwerp (“niet-lineaire vloeistofdynamica”). Vernieuwing kan niet rond de expres half ongeschuurde keukentafel met post-ironische decoratie. Dus als je je freelance wereldveranderend wilt voelen is beta geen goede keuze.*

Gevolg: je ziet sexy intellectuelen alfa-dingen doen in de New York Times, maar niet beta. Dan is het een kleine stap om te gaan naar alfa = sexy, beta = niks.

Het tweede artikel gaat over hoe we een brug moeten slaan tussen de alfa’s en de beta’s, en vooral ook waarom. Het voornaamste “waarom” is ontzettend belangrijk en kan niet vaak genoeg gezegd worden: de meeste politieke vertegenwoordigers hebben weinig kaas gegeten van wetenschap (zie klimaatverandering, economische crisis, politici die niet bedenken dat je geen geld bespaart door mensen uit de GGZ en op straat te gooien).

Vervolgens kunnen er drie dingen gebeuren:

a) Politici laten zich extreem goed voorlichten door economen en wetenschappers
b) Democratisch gekozen volksvertegenwoordigers beslissen over dingen waar ze heul geen verstand van hebben
c) Mensen met verstand van dingen beslissen in plaats van de mensen die daartoe door de bevolking zijn aangesteld

Waarom b en c uiterst onwenselijk zijn laat ik als oefening aan de lezer. a is het beste scenario, en ook het meest realistisch, want de meeste politici hebben van bijna alles niet direct verstand en moeten wel afgaan op wat hun assistenten aanleveren. Alleen, om dat vruchtbaar te kunnen doen is een bepaalde bodem nodig die ontbreekt bij de meerderheid. En de meerderheid regeert.

*Dit is volgens mij ook geen echte alfa-wetenschap, want daar is hetzelfde aan de hand als bij de beta’s. Dit is meer alfa-cultuur, misschien? Ik ben er nog niet uit.

Mijn motto is “doe voorzichtig met goede voornemens, dan kunnen ze nog jaren mee”. Daarom heb ik dit jaar dezelfde voornemens als vorig jaar. Ik weet niet meer welke dat waren, maar daar heb ik in 2011 ook geen last van gehad, dus ik voorzie weinig problemen.

Ik merk deze weken bij mezelf wel een gevoeligheid voor zaken rond het thema “de cyclus der seizoenen”, verandering, en gebrek daar aan. Zo is er in het boek mijns levens wel sprake van enige karakterontwikkeling bij de hoofdpersoon, maar de gemiddelde recensent zou er niet wild van worden.

Ik richt me doorgaans ook meer op het plot. Dat is weliswaar ook niet al te spannend (mens verhuist, mens leest boeken, mens schrijft unieke, nutteloze papers, mens ontmoet ander mens, mens zingt liedjes, mens probeert met een fles stroop als model uit te vogelen wat de invloed van stroming op achteruitvaren met een buitenboordmotor is - dat werk), maar het houdt me wel lekker bezig.

Er is misschien een verandering in dat plot op til. Niet een grote, wel een onverwachte. Vanwege dat onverwachte moet ik er even stevig over nadenken. Ook omdat ik in de praktijk niet aan bilocatie blijk te kunnen doen en elke keuze voor iets ook een keuze tegen iets anders inhoudt. En dat is niet leuk.

Dus wat doet men dan? Rustig nadenken. Stukje Bach kwelen. Was draaien. Sommetjes maken. Praten met mensen die dingen weten.

Dan kom je er wel uit.

Jan Staman schrijft vandaag in Trouw een opinieartikel onder de titel “Wetenschap bedreigt de vrije liberale samenleving”. (Dat is natuurlijk een beetje een rare kop, want het is een stuk makkelijker om vrij en liberaal te zijn als je penicilline en genoeg boterhammen hebt, beide met dank aan de wetenschap. Maar enfin, je kunt best iets helpen opbouwen en het vervolgens bedreigen.)

De wetenschap in kwestie betreft hier niet mijn geliefde natuurkunde met zijn atoombommen etc., maar de neurowetenschap en de evolutie van de technologie waardoor het verzamelen en analyseren van alle mogelijke data een eitje is geworden (van gmail tot het elektronisch kinddossier).

Alles goed en wel, zegt Staman, maar het wordt met al die kennis wel erg verleidelijk om aan de boel te gaan sleutelen. En dan nog niet eens door onszelf (deze optie laat hij waarschijnlijk weg omdat borstvergrotingen reuze liberaal zijn), maar vooral door een technocratische overheid en hersenscannende werkgevers.

Ik ben het niet met hem eens, maar ik vind het erg mooi dat Staman een overeenkomst trekt tussen de databerg en neurowetenschappen. Voor dat laatste zijn mensen namelijk onterecht bang, en voor het eerste onterecht niet.

Een werkgever mag mij niet vragen of ik van plan ben kinderen te krijgen, al kom ik tonrond aanwaggelen en leg ik een plastic matje over de sollicitantenstoel voor het geval de vliezen breken. Ze zullen me dan ook niet zo snel in een hersenscan kunnen leggen. Lang leve de overheid die dit verboden heeft (al heb ik mijn brein als proefpersoon een keer laten scannen en het zag er allemaal prachtig uit, natuurlijk).

Wat mijn toekomstig werkgever WEL kan is een bureautje inhuren om al mijn digitale sporen na te gaan. En gezien het IT-beleid van de overheid zo lek is als een mandje twijfel ik er niet aan dat vroeg of laat al onze gegevens gewoon op straat komen te liggen.

Daarnaast is er nog lang niet genoeg nagedacht over ongerichte, brede datamining. Wanneer ben je waarvan verdacht, en welke restricties worden je vervolgens opgelegd? (Mag je nog Amerika in, een bankrekening openen, Nederlander worden, natuurkunde studeren…) Hoeveel mag je een burger beperken zonder tussenkomst van een rechter, en soms alleen door algoritmes?

Ik denk niet dat we de wetenschap nodig hebben om onze vrije liberale samenleving onder druk te zetten. Dat kunnen we prima zelf.

Ik heb het even voor u uitgezocht en kan met overtuiging zeggen: er is NIKS leuk aan een gebroken voet.

Ik ben (een beetje) op vakantie en lees daardoor (een paar) boeken. Wat nog op de plank lag is een cassette met jeugdklassiekers. Ik kende ze allemaal al wel maar had ze nog niet allemaal echt gelezen, en het is echt best leuk om dat eens te doen (behalve Little Women, wat is dat een rotboek zeg).

Enfin, voor u samengevat. Hoewel u ze natuurlijk al kent.

Boeksamenvatting: “Little Women”

Alles komt goed als je maar samenwerkt, je sekse-stereotiep gedraagt en naar je moeder luistert. Tenzij je heel aardig bent, dan ga je dood.

Boeksamenvatting: “Robin Hood”

Alles komt goed als je maar samenwerkt, je sekse-stereotiep gedraagt en naar de Maagd Maria luistert. Tenzij je heel lelijk bent (en dus slecht), dan ga je dood.

Boeksamenvatting: “The Secret Garden”

Alles komt goed als je maar samenwerkt, positief denkt en naar de moeder van Dickon luistert. Tenzij je een plot device bent, dan ga je dood.

Wordt vervolgd…

Van nu.nl: ‘Geef jongens en meisjes apart les’, en de reactie ‘Aparte jongens-meisjeslessen voorstelbaar’.

Ten eerste: natuurlijk is het voorstelbaar, ik heb dit zelf meegemaakt op mijn knetterseculiere middelbare school. Daar werden we voor de wiskundelessen uit elkaar gehaald. In de onderbouw dan, in de bovenbouw waren er zo weinig die wiskunde kozen (kleine VWO-afdeling) dat het niet zoveel zin had. Ik weet niet hoeveel het in didactisch opzicht uitmaakte, wel dat het gewoon leuk was soms met alleen meisjes les te hebben.

Iedere docent, en dat ben ik een blauwe maandag geweest, weet dat elke leerling anders is. Maar ook dat er echt een verschil tussen jongens en meisjes is. Dat is voor een deel neurologisch en voor een nog veel groter deel (volgens mij) sociaal. Wat dat betreft is het niet nadelig dat sociale element af en toe wat rust te geven door de dames en heren uit elkaar te halen.

Maar, en dit is een grote maar, in de reactie zegt de ministeriedame `Dat betekent dus dat een meisje ook toegang moet kunnen krijgen tot het programma ingericht op technische/jongensaanpak en vice versa.’ Daar heeft de meneer in het eerste artikel het niet over, die heeft het over wiskundeles en taallessen.

Het is nog steeds het geval dat techniek en beta als mannending worden gezien. Nu blijkt dat meisjes het op betagebied veel beter doen als ze op een meisjesschool zitten - maar dat is iets heel anders dan aparte jongens- en meisjeslessen op een reguliere school. Op een aparte meisjesschool heb je een aanpak gericht op het vrouwelijk genius plus geen jongens om dingen te doen die daardoor “jongensdingen” lijken.

Door “techniek” en “jongenslessen” in één adem te noemen garandeer je dat meisjes wel twee keer nadenken voor ze iets kiezen dat “niet voor hen is”. (Op de paar uitzonderingen na die het juist als uitdaging zien, waaronder ondergetekende, maar geloof me, u wilt niet dat uw dochters doen wat ik deed op de middelbare school.)

Ik ben sterk voor het opsplitsen in jongens- en meisjeslessen. Maar doe het goed. Geef ze precies dezelfde proefwerken, moedig de meisjes aan om beta te kiezen, moedig de jongens aan om leuke boeken te lezen, en zorg voor mannelijke docenten Nederlands en vrouwelijke docenten Wiskunde.

O en vergeet gaarne niet dat we prima onderwijs hebben in Nederland.

De eerste foto’s zijn binnen! Nelleke heeft al haar “foto’s met mensen er op” in een album gestopt. En hier zijn al haar foto’s zonder mensen er op. Zie o.a. de grote hoeveelheid lege plekken voor heiligenbeelden - die zijn er in de reformatie uit gesloopt. Tegenwoordig vergeten Anglicanen voortdurend of ze nou gereformeerd zijn of niet dus hebben ze weer een paar beelden en wat schilderingen en zo.

Hier ziet u van boven naar beneden Natasha en mijzelve, hard aan het werk. Dat is natuurlijk volkomen representatief voor ons gedrag gedurende de gehele week.

Zie ook de cameo van het Angstaanjagende Mariabeeld (“Scary Mary”) tijdens de borrel in de Lady Chapel!

Ik zal deze post updaten wanneer er nieuwe foto’s bijkomen :)

De dag des Heeren begon voor mij fris en fruitig met een opgewekt en energiek “guhhh” richting de ontbijtgenoten. Dat zag er dus zonnig uit voor de twee diensten van vandaag.

Het is altijd een ervaring om ergens anders de zondagse liturgie te verzorgen. Iedereen doet in grote lijnen hetzelfde, maar de details willen nog wel eens verschillen. De leukste verschillen zijn die van het soort waarvan men op plek X denkt dat iedereen dat altijd zo doet en het dus niet relevant lijkt om dat aan het rondhopkoor te vertellen. Het wil wel eens voorkomen dat er spontaan een processie blijkt te ontspruiten en het gastkoor maar met willekeurige bladmuziek, waarvan ze bij de Heer hopen dat het het goede is, meehobbelt.

Ely heeft echter een fantastisch document voor gastkoren (dat ik in grote mate ga overnemen voor bij ons in de kerk) en we hadden dus zowaar een Eucharistie waarbij iedereen leek te weten wat ‘ie aan het doen was! En alsof dat nog niet genoeg was: ook muzikaal gezien ontstond meerdere keren de indruk dat ieder koorlid dezelfde muziek voor z’n neus had, waarvan een meerderheid niet ondersteboven. (En het “Smile! Smile!” van onze dirigent was makkelijk op te volgen, door het bijzonder hoge “Songs of Praise”-gehalte van de hymnes.)

Na de Eucharistie werden we gefuifd op koffie, thee, appelsap die zo sjiek was dat je ‘m met de pink omhoog moest drinken, en wijn voor degenen die erg veel vertrouwen hadden in de restjes van hun concentratievermogen. Daarna draaiden Natasha en ik onze portemonnees om voor nog een laatste frappucino (als je de ochtend met drie lagen kleren over elkaar hebt doorgebracht is enige verfrissing niet heel erg luxe) en was het best snel alweer tijd voor de repetitie voor Evensong.

We propten onszelf nog een laatste keer min of meer rechtop in de koorbanken, ogen open en gaan! Gelukkig kende ik hier alle stukken erg goed - zelfs het officielied, dat we in Amsterdam vaak zingen. Al zat er natuurlijk een extra mol in om het niet TE makkelijk te maken, en waren er een paar woorden veranderd.

Na Evensong bedankten we de dirigent en organist en, voor de eerste keer dit jaar, de Oppersupporter (Lennart, de zoon van een van onze alten). Er zijn meerdere vrienden en familieleden de hele week bij ons gebleven, en we moeten zeker niet onvermeld laten hoe fijn het is om, als je na de zoveelste repetitie de hete Song School uit stommelt, steeds weer een vriendelijk bekend gezicht te zien. Go supporters!

Nu is het inpakken en wegwezen. Ik pak morgen om 5 uur de trein naar Gatwick. Het idee is dat dat niet interessant genoeg is om over te schrijven (laten we het hopen) en dit is dan ook de laatste aflevering van de Ely-soap. Er volgen nog wel foto’s :) Bedankt voor het meereizen en tot in Nederland!

Sunday 7 August (Eucharist):
Darke in F
Motet: Salvator Mundi – Thomas Tallis

Sunday 7 August (Choral Evensong):
Office Hymn 202
Preces: Rose
Psalm 86
Canticles: Noble in B minor
Anthem: Cantique de Jean Racine – Gabriel Fauré